การเมืองสหรัฐอเมริกา มีลักษณะเด่นคือการขับเคี่ยวกันของ 2 พรรคใหญ่ คือ พรรคเดโมแครต และ พรรครีพับลิกัน ซึ่งทั้งคู่มีประวัติศาสตร์ยาวนาน และมีอิทธิพลต่อการเมืองสหรัฐฯ มาอย่างต่อเนื่อง แต่ทำไมสหรัฐฯ ถึงมีระบบสองพรรค? วันนี้เรามาหาคำตอบกัน
ต้นกำเนิดแห่งสองพรรค
ย้อนกลับไปในช่วงปลายศตวรรษที่ 18 ในยุคของประธานาธิบดีจอร์จ วอชิงตัน กลุ่มการเมืองแรกเริ่มของสหรัฐฯ เกิดขึ้นจากความเห็นต่างเกี่ยวกับบทบาทของรัฐบาลกลาง นำไปสู่การแบ่งเป็น 2 ฝ่าย คือ
-กลุ่มเฟเดอรัลลิสต์: นำโดยอเล็กซานเดอร์ แฮมิลตัน ต้องการรัฐบาลกลางที่เข้มแข็ง
-กลุ่มแอนตี้-เฟเดอรัลลิสต์: นำโดยโธมัส เจฟเฟอร์สัน ต้องการจำกัดอำนาจรัฐบาลกลาง ต่อมาพัฒนาเป็นพรรคเดโมแครต-รีพับลิกัน
หลังจากนั้น พรรคเดโมแครต-รีพับลิกัน ได้แตกออกเป็น พรรคเดโมแครต ในปี 1828 และต่อมา พรรครีพับลิกัน ถือกำเนิดขึ้นในปี 1854 โดยมีจุดยืนต่อต้านการขยายตัวของระบบทาส นับแต่นั้นมา ทั้งสองพรรคก็ผลัดกันขึ้นมามีอำนาจ และครองอำนาจทางการเมืองสหรัฐฯ มาจนถึงปัจจุบัน
เดโมแครต vs. รีพับลิกัน
พรรคเดโมแครต: มีสีประจำพรรคคือสีน้ำเงิน สัญลักษณ์คือลา มีฐานเสียงหลักเป็นผู้หญิง คนผิวสี ชาวเอเชีย ชาวละติน และกลุ่มคนหลากหลายทางเพศ โดยมีนโยบายหลักๆ คือ
-สนับสนุนความเท่าเทียมทางสังคม สิทธิในการทำแท้ง การแต่งงานของคนเพศเดียวกัน และการช่วยเหลือผู้อพยพ
-เน้นนโยบายช่วยเหลือประชาชน เช่น การเพิ่มค่าแรงขั้นต่ำ การเก็บภาษีคนรวย และการรักษาสิ่งแวดล้อม
-ในด้านต่างประเทศ มุ่งเน้นการสร้างพันธมิตร และร่วมมือกับนานาประเทศ
พรรครีพับลิกัน: มีสีประจำพรรคคือสีแดง สัญลักษณ์คือช้าง มีฐานเสียงหลักเป็นคนผิวขาว ชนชั้นกลางในเขตชนบท และกลุ่มอนุรักษ์นิยม โดยมีนโยบายหลักๆ คือ
-ยึดมั่นในค่านิยมดั้งเดิม ต่อต้านการทำแท้ง การแต่งงานของคนเพศเดียวกัน และการเข้าเมืองของผู้อพยพ
-สนับสนุนระบบทุนนิยมเสรี ลดบทบาทรัฐบาล และการเก็บภาษีในอัตราต่ำ
-ในด้านต่างประเทศ เน้นการดำเนินนโยบายแบบเดี่ยว และการใช้กำลังทหาร
ทำไมถึงมีแค่ 2 พรรค?
ระบบเลือกตั้งแบบ "ผู้ชนะได้ทั้งหมด" (Winner-take-all) ของสหรัฐฯ เป็นปัจจัยสำคัญที่ทำให้มีเพียง 2 พรรคใหญ่ โดยพรรคที่ชนะในแต่ละรัฐจะได้คะแนนเสียงทั้งหมดของคณะผู้เลือกตั้ง (Electoral College) ในรัฐนั้น ทำให้พรรคเล็กๆ มีโอกาสชนะน้อยมาก
นอกจากนี้ ระบบสองพรรคยังส่งผลต่อทัศนคติของนักการเมือง และประชาชน ที่มักเลือกที่จะสนับสนุนพรรคใหญ่ เพื่อป้องกันไม่ให้พรรคฝ่ายตรงข้ามได้รับชัยชนะ
แม้จะมีข้อวิพากษ์วิจารณ์ว่าระบบสองพรรค ทำให้เกิดการแบ่งขั้วทางการเมือง และจำกัดทางเลือกของประชาชน แต่ระบบนี้ก็ยังคงเป็นรากฐานสำคัญของการเมืองสหรัฐฯ มาจนถึงทุกวันนี้
Cr.Reuters
