บ้านแม่กอน "เริ่มต้นด้วยน้ำ สร้างอาชีพยั่งยืน" บ้านแม่กอน หมู่ 2 ตำบลทุ่งข้าวพวง อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ อยู่ในพื้นที่ของอุทยานแห่งชาติผาแดงืมีลักษณะเป็นเขาสูง พื้นที่การเกษตรส่วนใหญ่อยู่ตามไหล่เขา ส่งผลให้ไม่มีแหล่งน้ำต้นทุนอย่างลำห้วยหรือสระน้ำในการปลูกพืช พืชเกษตร อาทิ ข้าว มะม่วง ลำไย ข้าวโพด ฯลฯ ที่ปลูกในพื้นที่ล้วนต้องการน้ำ แต่เกษตรกรทำได้เพียงรอน้ำฝนเพื่อนำมาใช้ หากปีไหนฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล ผลผลิตเสียหาย เกิดเป็นปัญหามานานหลาย 10 ปี
จนเมื่อปี 2563 จังหวัดเชียงใหม่ ร่วมกับ สถาบันส่งเสริมและพัฒนากิจกรรมปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ กำหนดให้พื้นที่บ้านแม่ก่อนเป็นหมู่บ้านต้นแบบในการพัฒนาโครงการพัฒนาชนบทเชิงพื้นที่ประยุกต์ตามพระราชดำริ (พชร.) หมู่บ้านแห่งนี้เป็นการอยู่ร่วมกันของหลากหลายชาติพันธุ์ แต่ละชนเผ่าจะอยู่ในแต่ละหย่อมบ้าน เป็นจำนวน 7 หย่อมบ้าน ต่างมีปัญหาร่วมกันคือเรื่องแหล่งน้ำเพื่อการอุปโภค บริโภค จึงเป็นปัญหาเร่งด่วนลำดับแรกที่ต้องได้รับการแก้ไข ตามมติการพัฒนาที่มีทั้งหมด 6 ด้าน นายยูดา มาแนะ ประธานกลุ่มบ่อพวงสันเขา บ้านแม่กอน กล่าวว่า ในการพัฒนามิติน้ำ เริ่มตั้งแต่โครงการซ่อมแซม ปรับปรุง เสริมศักยภาพแหล่งน้ำอุปโภคบริโภค 5 หย่อมบ้านแบบเร่ง ด่วน (Quick win) ในปี 2563 และในปี 2564 จึงเริ่มโครงการสร้างบ่อพวงสันเขา พร้อมระบบส่งน้ำ 4 บ่อ สำหรับพื้นที่การเกษตรในที่สูง
"ส่วนใหญ่เกษตรกรด้านบนจะปลูกมะม่วง ลำไย ข้าว ต้องอาศัยน้ำฟ้า น้ำฝน จึงจะทำเกษตรได้ เมื่อสถาบันปิดทองหลังพระฯ เข้ามา ก็มาดูว่าสามารถแก้ปัญหาน้ำในเกษตรพื้นที่สูงได้ด้วยบ่อพวงสันเขา ชาวบ้านก็รวมตัวช่วยกันสร้างบ่อพวงสันเขา 4 บ่อ ขึ้นมา"
ปฏิบัติการก่อสร้างโครงการบ่อพวงสันเขา 4 บ่อ พร้อมระบบส่งน้ำ ใช้แรงงานเกษตรกรโดยไม่มีค่าจ้าง จำนวนมากถึง 407 แรง ใช้เวลาสร้าง 25 วัน งบประมาณการก่อสร้าง 1.25 ล้านบาท ส่งผลให้เกษตรกร 70 ครัวเรือน พื้นที่การเกษตร 421 ไร่ 1 งาน มีน้ำใช้ในการทำเกษตรตลอดทั้งปี
"ภูมิใจที่ชาวบ้านร่วมแรงร่วมใจกัน จนเกิดเป็นบ่อพวง 4 บ่อ ตอนนี้มีน้ำทำการเกษตรตลอดทั้งปีแล้ว ไม่ต้องรอฟ้า รอฝน อีกต่อไป ถึงแม้น้ำที่มีจะต้องแบ่งใช้กันบ้าง ก็ยังดีกว่าไม่มีเลย" นายยูดากล่าว เมื่อมีน้ำ การดำเนินโครงการต่าง ๆ ในพื้นที่บ้านแม่กอน หมู่ 2 ตำบลทุ่งข้าวพวง อำเภอเชียงดาว จังหวัดเชียงใหม่ ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการพัฒนาในมิติอื่นก็สามารถทำได้ ชุมชนมีการพัฒนาอาชีพที่ต่อเนื่องจากการทำเกษตร เพราะมี "ภูมิคุ้มกัน" ที่สามารถพึ่งพาตนเองได้อย่างยั่งยืน
ขอบคุณข้อมูลจาก จดหมายข่าวปิดทองหลังพระ
#ทุกวิกฤตผ่านได้เพราะคนไทยไม่ท้อไม่ถอย
#ศาสตร์ของพระราชาเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน
มูลนิธิปิดทองหลังพระ สืบสานแนวพระราชดำริ
Website: www.pidthong.org
Twitter: twitter.com/pidthong
Instagram: instagram.com/pidthonglangphra_
Threads: threads.net/@pidthonglangphra_
YouTube: https://youtube.com/@pidthong
Line: https://bit.ly/3sumjTn
Tiktok: https://bit.ly/3ZkPmXv