บรรลุแล้ว! ข้อตกลงหยุดยิงในฉนวนกาซาและปล่อยตัวประกัน

กาตาร์และสหรัฐอเมริกาในฐานะผู้ไกล่เกลี่ยประกาศว่า อิสราเอลและกลุ่มฮามาสได้ตกลงกันที่จะหยุดยิงและปล่อยตัวตัวประกันที่ถูกกักขังในฉนวนกาซา และหวังว่าข้อตกลงนี้จะช่วยปูทางไปสู่การยุติสงครามอย่างถาวร

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันพฤหัสบดีที่ 16 มกราคม 2568 กล่าวว่า ทั้งนายกรัฐมนตรีของกาตาร์และประธานาธิบดีของสหรัฐอเมริกาต่างประกาศความสำเร็จในการบรรลุข้อตกลงหยุดยิงและปล่อยตัวตัวประกันระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮามาสในฉนวนกาซา หลังจากผู้ไกล่เกลี่ยทั้งสองประกาศเช่นนั้นแล้ว สำนักงานนายกรัฐมนตรีอิสราเอลได้เตือนว่าปัญหาบางประการในกรอบการทำงานยังคงไม่ได้รับการแก้ไข และหวังว่าจะได้บทสรุปสุดท้ายในวันนี้

ประธานาธิบดีไอแซค เฮอร์ซอก ของอิสราเอลกล่าวว่า ข้อตกลงดังกล่าวถือเป็นความคืบหน้าที่ถูกต้องในการนำตัวประกันที่ถูกจับระหว่างการโจมตีของกลุ่มฮามาสเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 กลับคืนมา

ชีค โมฮัมเหม็ด บิน อับดุลราห์มาน อัล-ธานี ซึ่งเป็นนายกรัฐมนตรีกาตาร์ กล่าวในการแถลงข่าวว่า การหยุดยิงจะมีผลบังคับใช้ในวันอาทิตย์นี้

"คู่ขัดแย้งในฉนวนกาซาได้บรรลุข้อตกลงเกี่ยวกับนักโทษและการแลกเปลี่ยนตัวประกัน ท่ามกลางความหวังว่าจะเป็นหนทางสู่การหยุดยิงถาวรระหว่างทั้งสองฝ่าย" นายกฯกาตาร์กล่าว

ในขั้นแรกของข้อตกลงคือช่วงหยุดยิงระยะแรก 42 วัน กลุ่มฮามาสจะปล่อยตัวผู้ถูกจับกุม 33 คน รวมถึงผู้หญิง, เด็ก, ผู้สูงอายุ และผู้เจ็บป่วย เพื่อแลกกับนักโทษชาวปาเลสไตน์จำนวนหนึ่งที่ถูกคุมขังอยู่ในเรือนจำของอิสราเอล

นอกจากนี้ ในช่วงแรกของการหยุดยิง กองกำลังอิสราเอลจะถอนตัวออกจากฉนวนกาซาและคงประจำการอยู่ที่ชายแดนเพื่อให้การแลกเปลี่ยนตัวประกันเป็นไปได้ด้วยความเรียบร้อย รวมถึงการส่งตัวผู้พลัดถิ่นกลับภูมิลำเนาเดิม

ผู้ประท้วงในเทลอาวีฟที่เดินขบวนเรียกร้องให้ปล่อยตัวตัวประกัน ต่างดีใจและโอบกอดกันเมื่อข่าวเรื่องการบรรลุข้อตกลงแพร่กระจายออกไป ในขณะที่ผู้คนนับพันทั่วฉนวนกาซาเฉลิมฉลองข้อตกลงเพื่อยุติการสู้รบที่ทำลายล้างดินแดนปาเลสไตน์ไปจนเกือบหมด

กลุ่มฮามาสกล่าวว่า การหยุดยิงเป็นผลจากความมุ่งมั่นอย่างยิ่งใหญ่ของชาวปาเลสไตน์และการต่อต้านอย่างกล้าหาญในฉนวนกาซาเป็นเวลานานกว่า 15 เดือน

แรงกดดันให้ยุติการสู้รบได้เพิ่มสูงขึ้นในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา เนื่องจากกาตาร์, อียิปต์ และสหรัฐอเมริกาซึ่งเป็นคนกลางในการไกล่เกลี่ย ได้เพิ่มความพยายามอย่างหนักเพื่อบรรลุข้อตกลงโดยเร็ว

นายกรัฐมนตรีของกาตาร์กล่าวว่า ทั้งสามประเทศจะติดตามการดำเนินการตามข้อตกลงหยุดยิงผ่านหน่วยงานในกรุงไคโร โดยหวังว่านี่จะเป็นหน้าสุดท้ายของสงครามและทุกฝ่ายจะปฏิบัติตามเงื่อนไขทั้งหมดของข้อตกลงนี้

ในขณะที่ประธานาธิบดีโจ ไบเดน ของสหรัฐกล่าวว่า เขาตื่นเต้นกับความคืบหน้าดังกล่าว และพอใจอย่างยิ่งที่วันนี้มาถึง โดยเรียกการเจรจาครั้งนี้ว่าเป็นหนึ่งในช่วงเวลาที่ยากที่สุดในอาชีพการงานของเขา พร้อมเสริมว่าข้อตกลงดังกล่าวจะช่วยยุติการสู้รบในฉนวนกาซา, เพิ่มความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมที่จำเป็นอย่างยิ่งแก่พลเรือนชาวปาเลสไตน์ รวมถึงการที่ตัวประกันได้กลับคืนสู่ครอบครัวอีกครั้ง

ข้อตกลงดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากที่ความพยายามหลายเดือนในการยุติสงครามที่นองเลือดที่สุดในประวัติศาสตร์ฉนวนกาซาล้มเหลว และไม่กี่วันก่อนที่โดนัลด์ ทรัมป์ ผู้สืบทอดตำแหน่งของไบเดนจะเข้ารับตำแหน่ง ซึ่งยกย่องข้อตกลงดังกล่าวก่อนที่ทำเนียบขาวจะประกาศอย่างเป็นทางการเสียอีก

ทรัมป์เตือนกลุ่มฮามาสว่าจะต้องชดใช้กรรมหากไม่ปล่อยตัวตัวประกันที่เหลืออยู่ให้เสร็จสิ้นก่อนที่เขาจะเข้ารับตำแหน่ง โดยการเจรจาครั้งล่าสุดของฝั่งสหรัฐฯนั้นเป็นความร่วมมือของผู้แทนจากทั้งรัฐบาลชุดใหม่และรัฐบาลชุดปัจจุบันของไบเดน

ประธานาธิบดีคนใหม่กล่าวเสริมว่าทำเนียบขาวของเขาจะทำงานอย่างใกล้ชิดกับอิสราเอลและพันธมิตร เพื่อให้แน่ใจว่าฉนวนกาซาจะไม่กลายเป็นสถานที่ปลอดภัยสำหรับผู้ก่อการร้ายอีกต่อไป

ทั้งนี้ กลุ่มฮามาสจุดชนวนสงครามในกาซาด้วยการโจมตีอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม 2023 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 1,210 ราย ส่วนใหญ่เป็นพลเรือน ตามการนับตัวเลขทางการของอิสราเอล

นักรบชาวปาเลสไตน์ยังได้จับตัวประกันไปคุมขังไว้อีก 251 คนระหว่างการโจมตี โดย 94 คนยังคงถูกควบคุมตัวอยู่ในฉนวนกาซา รวมถึง 34 รายที่กองทัพอิสราเอลระบุว่าเสียชีวิตแล้ว

การตอบโต้ของอิสราเอลในฉนวนกาซาทำให้มีผู้เสียชีวิต 46,707 ราย ส่วนใหญ่เป็นพลเรือน ตามตัวเลขจากกระทรวงสาธารณสุขของดินแดนที่กลุ่มฮามาสปกครอง

ประธานาธิบดีอับเดล ฟัตตาห์ อัล-ซิซี ของอียิปต์ออกมาย้ำเตือนถึงความสำคัญของการเร่งส่งความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมเข้าสู่ฉนวนกาซา และแสดงความยินดีกับข่าวข้อตกลงดังกล่าว

สำนักข่าวอัลกาเฮราซึ่งเชื่อมโยงกับรัฐบาลอียิปต์ อ้างแหล่งข่าวความมั่นคงว่ากำลังมีการประสานงานในการเปิดทางข้ามพรมแดนราฟาห์ที่ชายแดนกาซาติดกับอียิปต์อีกครั้ง เพื่อให้ความช่วยเหลือระหว่างประเทศสามารถเข้ามาได้

แต่ทว่ายังมีประเด็นติดขัดที่รอบทสรุปในการเจรจารอบต่อๆไป ได้แก่ ความถาวรของการหยุดยิง, การถอนทหารอิสราเอล และขนาดของความช่วยเหลือด้านมนุษยธรรมสำหรับดินแดนปาเลสไตน์

หน่วยงานผู้ลี้ภัยชาวปาเลสไตน์ของสหประชาชาติ (UNRWA) ที่เผชิญกับคำสั่งของอิสราเอลที่ห้ามทำกิจกรรมใดๆในฉนวนกาซาซึ่งจะมีผลบังคับใช้ในช่วงปลายเดือนนี้ กล่าวว่า จะยังคงให้ความช่วยเหลือที่จำเป็นต่อไป

แม้นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ของอิสราเอลเคยให้คำมั่นว่าจะปราบปรามกลุ่มฮามาสให้สิ้นซากเพื่อตอบโต้การโจมตีเมื่อวันที่ 7 ตุลาคม และได้คัดค้านบทบาทใดๆ ของกลุ่มก่อการร้ายในพื้นที่ดังกล่าวหลังสงครามก็ตาม แต่แอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ กล่าวว่า ในท้ายที่สุดแล้ว อิสราเอลจะต้องยอมรับที่จะรวมฉนวนกาซาและเขตเวสต์แบงก์เข้าด้วยกันภายใต้การนำของฝ่ายบริหารปาเลสไตน์ที่ได้รับการปฏิรูป และยอมรับเส้นทางสู่การก่อตั้งรัฐปาเลสไตน์ที่เป็นอิสระ

การโจมตีชุมชนต่างๆ ในภาคใต้ของอิสราเอลเมื่อวันที่ 7 ตุลาคมได้จุดชนวนให้เกิดความวุ่นวายไปทั่วโลก เช่นเดียวกับระดับความทุกข์ทรมานในฉนวนกาซาจากสงครามตอบโต้ จนทำให้มหาอำนาจโลกและองค์กรระหว่างประเทศต้องทำงานหนักในการประสาน, เจรจา และผลักดันให้มีการหยุดยิงมาเป็นเวลาหลายเดือน.