สิ้น "หมอประเวศ วะสี" ราษฎรอาวุโส ปิดตํานานหมอนักปราชญ์ผู้ปฏิรูปสังคมไทย

อาลัย "ศ.นพ.ประเวศ วะสี" ราษฎรอาวุโสและปราชญ์แห่งวงการแพทย์ไทย ถึงแก่อนิจกรรมอย่างสงบในวัย 93 ปี ทิ้งมรดกทางปัญญาและการปฏิรูปสาธารณสุขเพื่อประชาชน

11 มกราคม 2569 -  เมื่อคืนวันที่ 10 มกราคม 2569 เวลาประมาณ 20.53 น. ประเทศไทยได้สูญเสียบุคคลสําคัญผู้เป็น "เข็มทิศทางปัญญา" ของสังคม ศาสตราจารย์เกียรติคุณ นายแพทย์ประเวศ วะสี หรือที่รู้จักกันในนาม "ราษฎรอาวุโส" และ "หมอนักปราชญ์" ได้ถึงแก่อนิจกรรมอย่างสงบ ณ บ้านพัก สิริอายุรวม 93 ปี

 ในการจากไปครั้งนี้ ท่านอาจารย์ประเวศได้แสดงเจตนารมณ์อันแน่วแน่ว่าจะ "ไม่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาล" ในวาระสุดท้าย เพื่อให้ชีวิตดับลงอย่างธรรมชาติและสงบ ซึ่งนพ.บัญชา พงษ์พานิช ได้เปิดเผยข้อความรําลึกถึงบทสนทนาที่อาจารย์เคยกล่าวว่า กลัวแต่จะเป็นเหมือน "มะม่วงตกลงมาค้างอยู่บนหลังคาไม่ได้ถึงพื้น" การจากไปในบ้านพักจึงเป็นการบรรลุถึงความตายที่งดงามตามปรัชญาที่ท่านยึดถือ

คุณูปการของ ศ.นพ.ประเวศ ที่ทิ้งไว้ให้แผ่นดินนั้นมหาศาล เป็นผู้ค้นพบกลไกทางพันธุศาสตร์ของโรค แอลฟา-ธาลัสซีเมีย จนได้รับรางวัลนักวิทยาศาสตร์ดีเด่นแห่งชาติ (2526) , เป็นผู้อยู่เบื้องหลังการก่อตั้งองค์กรตระกูล "ส." ที่พลิกโฉมระบบสุขภาพไทย อาทิ สปสช., สสส., สช., สรพ. และ สพฉ. และยังเป็นผู้ผลักดัน "ขบวนการแพทย์ชนบท" และการกระจายอํานาจสู่ท้องถิ่น โดยเชื่อว่า "ชุมชนคือจุดยุทธศาสตร์ของชาติ"

การจากไปของท่านนับเป็นการปิดตํานาน "ราษฎรอาวุโส" คนสุดท้ายของกลุ่มปราชญ์รุ่นใหญ่ (ต่อจาก ศ.ระพี สาคริก และ ศ.เสน่ห์ จามริก) ที่ร่วมกันวางรากฐานเรื่องสิทธิชุมชนและการพัฒนาที่ยั่งยืน แม้กายจะจากไป แต่แนวคิด "สังคมสุขภาวะ" และ "การปฏิรูปจากฐานราก" จะยังคงเป็นมรดกทางปัญญาที่อยู่คู่สังคมไทยสืบไป