"อาลี ลาริจานี" เลขาฯสมช.อิหร่านยัน "จะไม่เจรจากับสหรัฐอเมริกา" เพราะไม่ได้รุกรานก่อน

อาลี ลาริจานี เลขาธิการสภาความมั่นคงสูงสุดของอิหร่าน กล่าวแสดงความคิดเห็นตอบโต้รายงานข่าวของสื่อที่ระบุว่าอิหร่านได้ติดต่อสหรัฐฯ ผ่านตัวกลางเพื่อขอให้กลับมาเจรจาอีกครั้ง เขากล่าวในโพสต์บนเว็บไซต์ X ว่า อิหร่าน "จะไม่เจรจากับสหรัฐอเมริกา" ชี้กองกําลังอิหร่าน "ไม่ได้เป็นฝ่ายเริ่มการรุกรานก่อน"

ลาริจานี กล่าวว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐฯ "ได้ทําให้ภูมิภาคนี้ตกอยู่ในความโกลาหลด้วยความหวังที่ผิดๆ" ของเขา และตอนนี้กําลังกังวลเกี่ยวกับการสูญเสียกําลังพลของทหารอเมริกันเพิ่มเติม" เขากล่าวเสริมว่า "ด้วยการกระทําที่หลงผิดของเขา เขาได้เปลี่ยนสโลแกนที่เขาคิดขึ้นเองว่า "อเมริกามาก่อน" เป็น "อิสราเอลมาก่อน" และเสียสละทหารอเมริกันเพื่อการแสวงหาอํานาจของอิสราเอล"

ลาริจานี ซึ่งเป็นที่ปรึกษาคนสําคัญของอยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นําสูงสุดของอิหร่าน กล่าวว่ากองกําลังอิหร่าน "ไม่ได้เป็นฝ่ายเริ่มการรุกรานก่อน"

ทั้งนี้ อาลี ลารีจานี อดีตประธานรัฐสภาและคนสนิทของ "อยาตอลเลาะห์ อาลี คาเมเนอี" ได้หวนคืนสู่ศูนย์กลางอํานาจอีกครั้งในฐานะเลขานุการสภาความมั่นคงแห่งชาติสูงสุด (SNSC) เมื่อเดือนสิงหาคมที่ผ่านมา เขาได้รับมอบหมายภารกิจสําคัญรอบด้าน ตั้งแต่การเจรจานิวเคลียร์ การกระชับความสัมพันธ์ในภูมิภาค ไปจนถึงการจัดการกลุ่มผู้ประท้วงภายในประเทศ

เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา (1 มี.ค.) ลารีจานีได้แถลงผ่านสถานีโทรทัศน์แห่งชาติว่า จะมีการจัดตั้ง "สภาผู้นําชั่วคราว" เพื่อบริหารประเทศ พร้อมประณามสหรัฐฯ และอิสราเอลว่าพยายามปล้นสะดมและทําลายความเป็นปึกแผ่นของอิหร่าน นอกจากนี้เขายังขู่กลุ่มแบ่งแยกดินแดนว่าหากฉวยโอกาสเคลื่อนไหวในช่วงนี้จะต้องเจอกับการตอบโต้อย่างรุนแรงที่สุด โดยในเหตุโจมตีครั้งล่าสุดนี้ มีรายงานยืนยันด้วยว่า พลเอกอับดุลราฮิม มูซาวี ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของอิหร่าน ก็ได้เสียชีวิตลงเช่นกัน

ลารีจานีได้รับการยอมรับว่าเป็นผู้ที่สามารถเชื่อมประสานกลุ่มการเมืองขั้วต่าง ๆ ในอิหร่านได้ดี เขาเพิ่งเดินทางไปโอมานเมื่อเดือนก่อนเพื่อเตรียมการเจรจานิวเคลียร์ทางอ้อมกับสหรัฐฯ ท่ามกลางการเสริมกําลังทหารของสหรัฐฯ ในตะวันออกกลาง

ในด้านนโยบายนิวเคลียร์ ลารีจานีเคยให้สัมภาษณ์กับสื่อโอมานว่า "ปัญหานี้สามารถแก้ไขได้" หากความกังวลของสหรัฐฯ คือการป้องกันไม่ให้อิหร่านมีอาวุธนิวเคลียร์ นั่นเป็นเรื่องที่หาทางออกร่วมกันได้ อย่างไรก็ตาม เขาก็เคยเปรียบเทียบข้อเสนอของยุโรปที่ให้ล้มเลิกโครงการนิวเคลียร์ว่าเหมือนการเอา "ไข่มุกไปแลกกับลูกอม" ซึ่งสะท้อนว่าเขาจะไม่ยอมสูญเสียผลประโยชน์หลักของชาติ

แม้จะมีภาพลักษณ์เป็นนักการทูต แต่ลารีจานีถูกรัฐบาลสหรัฐฯ สั่งคว่ําบาตรเมื่อเดือนมกราคมที่ผ่านมา โดยถูกกล่าวหาว่าเป็นผู้อยู่เบื้องหลังการปราบปรามกลุ่มผู้ประท้วงต่อต้านรัฐบาลอย่างรุนแรง ซึ่งกระทรวงการคลังสหรัฐฯ ระบุว่าเขาเป็นผู้นําคนแรก ๆ ที่เรียกร้องให้ใช้กําลังจัดการกับประชาชนตามคําสั่งของคาเมเนอี จนส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตจํานวนมากในการประท้วงที่รุนแรงที่สุดนับตั้งแต่การปฏิวัติปี 1979

บทบาทสําคัญอีกด้านของลารีจานีคือการเป็นตัวกลางเชื่อมต่อกับมหาอํานาจที่เป็นพันธมิตร เขาเดินทางไปรัสเซียบ่อยครั้งเพื่อพบกับประธานาธิบดีวลาดิเมียร์ ปูติน เพื่อคานอํานาจกดดันจากโดนัลด์ ทรัมป์ นอกจากนั้น เขายังเป็นหัวหอกในการผลักดันข้อตกลงความร่วมมือ 25 ปีกับจีนในปี 2021 เขายืนยันว่าโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่านไม่มีทางถูกทําลายได้ เพราะ "เมื่อคุณค้นพบเทคโนโลยีแล้ว ใครก็ขโมยมันไปไม่ได้"

ลารีจานีเกิดที่เมืองนาจาฟ ประเทศอิรัก ในตระกูลผู้นําศาสนาที่ทรงอิทธิพลของอิหร่าน เขาจบปริญญาเอกด้านปรัชญา และมีพี่น้องดํารงตําแหน่งระดับสูงทั้งในศาลยุติธรรมและกระทรวงการต่างประเทศ แม้เขาจะเคยถูกสภาผู้พิทักษ์ ตัดสิทธิ์ในการลงสมัครรับเลือกตั้งประธานาธิบดีปี 2021 และ 2024 เนื่องจากประเด็นการใช้ชีวิตและคนในครอบครัวที่มีความเชื่อมโยงกับต่างประเทศ โดยลูกสาวของเขาเพิ่งถูกไล่ออกจากตําแหน่งอาจารย์แพทย์ในสหรัฐฯ หลังถูกประท้วงหนัก

ท่ามกลางสุญญากาศอํานาจหลังการเสียชีวิตของคาเมเนอี บทบาทของลาริจานีในฐานะผู้ประสานกลุ่มอํานาจต่าง ๆ ภายในระบบการเมืองอิหร่าน กําลังถูกจับตาอย่างใกล้ชิดว่า จะเป็นกุญแจสําคัญกําหนดทิศทางประเทศในช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อที่อ่อนไหวที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ร่วมสมัยของอิหร่าน

ภาพ ----- เอพี