ข้อสังเกตกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ : ผู้นําประเทศ (นักการเมือง) กับการเป็นเป้าหมายทางทหารระหว่างการขัดกันด้วยอาวุธระหว่างประเทศ

ข้อสังเกตกฎหมายมนุษยธรรมระหว่างประเทศ : ผู้นําประเทศ (นักการเมือง) กับการเป็นเป้าหมายทางทหารระหว่างการขัดกันด้วยอาวุธระหว่างประเทศ (Targeting State and Political Leadership in International Armed Conflict)

​1. หลักการทั่วไป ผู้นําประเทศ (นักการเมือง) ที่อยู่ในพื้นที่ส่วนหลัง (พื้นที่ที่มิใช่ส่วนหน้า/แนวปะทะ) ไม่เป็นเป้าหมายทางทหารที่สามารถโจมตีหรือสังหารได้ เพราะไม่มีสถานะเป็นพลรบ (combatant) ดังเช่นกําลังพลทหาร ยกเว้นผู้นําประเทศนั้นมีตําแหน่งทางทหารซึ่งมีอํานาจบังคับบัญชาทหารได้จริง สามารถสั่งให้ทําการรบได้ ไม่ใช่ตําแหน่งทางทหารเชิงสัญลักษณ์ หรือหากไม่มีตําแหน่งทางทหารโดยนิตินัยแต่มีส่วนเกี่ยวข้องกับการรบโดยพฤตินัยโดยตรง เช่น บัญชาการรบจากพื้นที่ส่วนหลัง ก็อยู่ในข่ายเป็นเป้าหมายทางทหารถูกโจมตีหรือสังหารได้

​2. ข้อควรระวัง การโจมตีหรือสังหารผู้นําประเทศนั้นควรหลีกเลี่ยงไม่ให้มีผลกระทบต่อชีวิตและสวัสดิภาพของสมาชิกครอบครัวของผู้นําประเทศนั้น ตลอดจนของประชาชนที่พักอาศัยใกล้เคียงกับที่พํานักหรือที่ทํางานของผู้นําประเทศ

​3. นอกเหนือจากกําลังพลทหารที่เป็นเป้าหมายทางทหารได้แล้ว พลเรือน (นักการเมือง) ที่เป็นรัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมหรือกระทรวงป้องกันประเทศ ซึ่งมีอํานาจหน้าที่บังคับบัญชาทหารก็สามารถตกเป็นเป้าหมายทางทหารถูกโจมตีหรือสังหารได้

​4. หากการโจมตีหรือสังหารนั้นไม่ได้ใช้ขีปนาวุธ แต่ใช้พลซุ่มยิง (sniper) หากพลซุ่มยิงแต่งเครื่องแบบทหารของรัฐคู่พิพาทแล้วถูกจับตัวได้ ก็จะมีสถานะเป็นเชลยศึก แต่ถ้าสวมชุดพลเรือนก็สามารถถูกดําเนินคดีตามกฎหมายอาญาหรือกฎหมายความมั่นคงปกติของประเทศที่เข้าไปปฏิบัติการ หากกฎหมายมีบทกําหนดโทษสูงสุดประหารชีวิต ก็สามารถประหารชีวิตได้

​พลเอก กฤษณะ บวรรัตนารักษ์

อดีตที่ปรึกษาพิเศษสํานักงานปลัดกระทรวงกลาโหม และอดีตรองเจ้ากรมพระธรรมนูญ 2 มี.ค. 69