กทม. โชว์ผลงาน 4 ปี! 10 มาตรการสยบ PM2.5 ค่าฝุ่นลดกว่า 50%

กทม. แถลงผลงาน 4 ปี แก้ฝุ่น PM2.5 ลดลงกว่า 50% เผยสถิติจํานวนฝุ่นเกินมาตรฐานลดลงอย่างมีนัยสําคัญ แม้สภาพอากาศปิด พร้อมกางแผนเดินหน้าเขตควบคุมมลพิษและขยายพื้นที่สีเขียวทั่วกรุง

นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร พร้อมคณะผู้บริหาร แถลงความคืบหน้าการขับเคลื่อน “10 มาตรการหลัก” เพื่อแก้ไขปัญหาฝุ่นละออง PM2.5 โดยระบุว่าสถานการณ์คุณภาพอากาศในรอบ 4 ปี (2565–2569) มีทิศทางดีขึ้นอย่างชัดเจน พบว่าจํานวนวันที่ค่าฝุ่นเกินมาตรฐานในช่วงเดือนธันวาคมถึงกุมภาพันธ์ลดลงประมาณ 50% เมื่อเทียบกับปีที่ผ่านมา แม้ในปีนี้ปัจจัยทางอุตุนิยมวิทยาจะทําให้การระบายอากาศทําได้ยากกว่าปกติก็ตาม

จากการเก็บข้อมูลทางสถิติพบว่าความเข้มข้นของฝุ่น PM2.5 ลดลงต่อเนื่อง โดยเฉพาะในเดือนมกราคมที่ค่าเฉลี่ยลดลงถึงร้อยละ 22 จากเดิม 48.4 เหลือเพียง 37.6 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร ซึ่งผลสําเร็จนี้เกิดจากการดําเนินมาตรการที่เข้มงวด 10  มาตรการหลัก ประกอบด้วย

1. เขตควบคุมมลพิษ (Low Emission Zone: LEZ) จํากัดรถบรรทุก 6 ล้อขึ้นไปที่ไม่ผ่านเกณฑ์เข้าพื้นที่ชั้นใน และเปิดลงทะเบียน “บัญชีสีเขียว (Green List)” ปัจจุบันมีรถลงทะเบียนแล้ว 73,448 คัน

2. โครงการ Green List Plus – รถคันนี้ลดฝุ่น ส่งเสริมให้ประชาชนเปลี่ยนน้ํามันเครื่องและไส้กรองอากาศ ตั้งเป้า 500,000 คัน มีรถเข้าร่วมแล้ว 377,461 คัน คาดว่าช่วยลดมลพิษจากภาคขนส่งได้ 22.5%

3. เข้มงวดตรวจจับรถควันดํา ปรับเกณฑ์มาตรฐานความทึบแสงจาก 30% เหลือ 20–24% และเพิ่มความถี่ในการตรวจจับ ปี 2568–2569 จับกุมรถปล่อยควันดําได้ 21,532 คัน เพิ่มขึ้น 1.5 เท่า

4. ควบคุมฝุ่นในไซต์ก่อสร้างและแพลนท์ปูน ตรวจเข้มไซต์ก่อสร้าง 17,967 ครั้ง และแพลนท์ปูน 4,551 ครั้ง พร้อมกําหนดเงื่อนไขใบอนุญาต หากพบรถปล่อยควันดําอาจถูกระงับใบอนุญาต

5. จัดการมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรม เพิ่มโรงงานติดตั้งระบบตรวจวัดปล่องควันแบบ Real-time (CEMS) จาก 8 แห่ง เป็น 256 แห่ง และยกระดับมาตรฐานการปล่อยมลพิษ NOx, SO2 และ TSP ให้เข้มงวดขึ้น

6. ประสานความร่วมมือจังหวัดรอบข้าง ลดการเผาในที่โล่ง สนับสนุนทางเลือกแทนการเผา เช่น การใช้จุลินทรีย์ย่อยสลายตอซัง และเครื่องอัดฟาง ส่งผลให้จุดความร้อนพื้นที่ภาคกลาง (ตะวันตก–ตะวันออก) ลดลง 44% จังหวัดนครนายกลดลง 25% และจํานวนวันที่ไม่มีการเผาเพิ่มขึ้น 38% ขณะที่จุดเผาในกรุงเทพฯ ลดลง 23%

7. การมีส่วนร่วมของประชาชน ใช้ระบบแจ้งเตือนผ่าน Cell Broadcast และ Line Alert พร้อมพยากรณ์ล่วงหน้า 7 วัน และเปิดช่องทางแจ้งเบาะแสผ่าน Traffy Fondue

8. จัดทําห้องปลอดฝุ่นในโรงเรียนและศูนย์เด็กเล็ก โรงเรียนสังกัด กทม. 2,119 ห้องเรียน ดําเนินการแล้วกว่า 51% ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก 262 แห่ง ดําเนินการแล้ว 44% คาดว่าจะครบเกือบ 100% ภายในปีนี้ โดยติดตั้งเครื่องปรับอากาศและเครื่องกรองฝุ่นเพื่อปกป้องกลุ่มเปราะบาง

9. มาตรการ Work From Home (WFH) เมื่อค่าฝุ่นเกินมาตรฐาน มีการขอความร่วมมือหน่วยงานและเอกชนทํางานที่บ้าน ช่วยลดปริมาณจราจรเฉลี่ย 7.5–10%

10. เพิ่มพื้นที่สีเขียวและกําแพงกรองฝุ่น (Bangkok Green Wall) ปลูกต้นไม้สะสมกว่า 2.4 ล้านต้น พัฒนาสวน 15 นาที 441 แห่ง และจัดทําแนวกําแพงต้นไม้ฝั่งตะวันออกของกรุงเทพฯ ช่วยลดค่าฝุ่นในพื้นที่สวนได้เฉลี่ยประมาณ 5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร

นอกจากนี้ กทม. ยังนําเทคโนโลยี Cell Broadcast และ Line Alert มาใช้แจ้งเตือนประชาชนล่วงหน้า 7 วัน รวมถึงใช้ระบบ Traffy Fondue รับแจ้งเบาะแสการเผาและควันดํา เพื่อให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการจัดการปัญหาอย่างยั่งยืน